Image

Tinkebell: “Mijn advies aan de wereld? Stop met kinderen krijgen.”

Om onszelf nuttig te voelen, moeten we geloven dat de dingen die we doen invloed hebben op de wereld om ons heen. We moeten geloven dat wij de wereld veranderen. Maar er zijn ook mensen die elke dag bewust bezig zijn de wereld te verbeteren en zichzelf wegcijferen voor dit grotere doel. Katinka Simonse is zo iemand. Of tenminste, dat lijkt zo te zijn en het antwoord wilde ik graag uitvinden.

Tinkebell, tien jaar politiebescherming en 100 000 haatmails

Door het controversiële werk dat Katinka doet als kunstenares heeft ze meer dan honderdduizend haatmails gekregen en woont ze al tien jaar onder politiebescherming. Je kent haar beter als Tinkebell. Tinkebell heeft ooit een handtas van haar eigen kat gemaakt. De kat van Tinkebell was echter al ongeneeslijk ziek en moest ingeslapen worden. En het controversiële project had juist als doel om een discussie uit te lokken over ons onverantwoorde gebruik van (gezonde) dieren voor onze eigen behoeften. In de loop van een ander project, de film Save our Children, heeft Tinkebell zich laten steriliseren. Omdat net zoals onze onverantwoorde omgang met dieren, de overbevolking van de wereld ook desastreuze consequenties heeft.

Ik vind het best heftig. Niet per se dat je een handtas van je kat maakt of jezelf laat steriliseren. Er zijn gekkere dingen. Maar om jezelf schijnbaar zo totaal in te zetten voor het grotere belang. Kan je dan nog genieten van de dagelijkse zaken of is dat ook niet de bedoeling als wereldverbeteraar? Op een vrijdagmiddag heb ik afgesproken met Tinkebell en wanneer ik haar zonnige tuin in loop lijkt de laatste vraag in ieder geval beantwoord. Op het kleine terrasje voor de deur zijn een kleurrijk versierde tafel en twee stoelen uitgestald. Aan de picknicktafel verderop zit een vriendin die net op bezoek was te bladeren in een tijdschrift. Tegen mijn benen kroelt een kat en drie kippen lopen door het gras. Zonnestralen doen het fonkelen. Tinkebell biedt me een glas appelsap aan en vraagt of ik misschien ook een stukje taart wil.

“We hebben hier vandaag een beetje een zoete inval.”

Ik ga zitten, neem een slok sap en vork wat in de taart terwijl ik de gastvrouw observeer. Ze zit achterover in haar tuinstoel tegenover me, draagt roze kleding – als altijd – en heeft een soort engelenhaar. Lang en schijnbaar zijdezacht hangt het over haar schouders en omlijst het haar glimlachende gezicht. Hoe ze nu tegenover me zit, is het moeilijk voor te stellen dat er honderden haatpagina’s aan haar zijn gewijd. Of ze altijd haar gasten hier ontvangt?

“Nee,” zegt ze. “Je bent een van de enigen. Je hebt geluk.”

Dat ik mijzelf ook geen hardcore journalist vind, vindt ze voor me spreken. Maar je kan zien en voelen dat ze lastige vragen anticipeert. Want wanneer ik even mijn blaadje met vragen heb geraadpleegd, is haar blik veranderd. Maar ook geeft het weer hoe serieus ze haar werk neemt. Het is niet iets waar we tussen mond en lippen door of lachend over kunnen praten. Het contrast tussen haar lieve en open persoonlijkheid wanneer we gewoon praten en die zakelijkheid, die toch een beetje hard aanvoelt, valt mij op. In hoeverre zou er een scheidingslijn bestaan tussen Katinka en Tinkebell? Ik vraag het haar.

“Geen. Er is geen onderscheid.” Ze zwijgt even en kijkt me vastberaden aan. Dan gaat ze achteroverzitten en roept naar haar vriendin die iets verderop in de tuin een krantje zit te lezen, misschien toch enigszins aarzelend:
“Annemoon, vind jij dat er een verschil is tussen mij en mijn imago?”
Annemoon antwoordt dat ze wel vindt dat Tinkebell liever is dan veel mensen misschien denken.
“Je bent veel zachtaardiger in het echt, maar misschien is dat ook wel iets dat zich de laatste jaren heeft ontwikkeld. Tegenwoordig is het duidelijker dat je goed doet voor de samenleving en dat je veel mensen met jouw werk beïnvloedt.”

“Ik mocht kiezen: handen of bloemen voor mijn borsten.”

Toch bestaan over Tinkebell nog steeds veel verschillende meningen. Dat ze zichzelf zou wegcijferen voor het hogere doel? Het tegenovergestelde wordt eerder gedacht, blijkt wanneer we het hebben over een recent artikel in de Volkskrant die als titel droeg: Tinkebell; oprecht sociaal bewogen of aandachtsziek?

“Dat was eigenlijk een vervolg op een eerste serie,” vertelt ze. “Voor die eerste serie van acht artikelen is er met mijzelf geen enkel contact opgenomen. Totaal niet volgens de journalistieke regels. Toen kreeg ik vier pagina’s om mijn stem te laten horen in een soort kruisverhoor.”
Voor de cover werd voorgesteld dat ze naakt poseerde.
“Ik mocht kiezen: handen of bloemen voor mijn borsten.” Waarom ze denkt dat de krant zoiets doet? “Voor de lezers. Het is natuurlijk heel lekker om te lezen dat iemand aandachtsziek is. Als iemand problemen aankaart is dit de makkelijke uitweg. Om te zeggen dat ze aandachtsziek is, in plaats van de problemen te moeten erkennen en ermee te moeten dealen. Zo hoef je verder niets in je eigen gedrag te veranderen.”

Ondertussen dient zich een ordinair probleem aan. Een van de kippen is zoek. Katinka, want zo lijkt het logisch haar te noemen wanneer ze zich over alledaagse dingen buigt, roept naar haar vriendin: “Loopt er nou nog maar een kip rond? Is er echt een bij de buren?” Ze draait zich om naar mij. “Er is er ooit eentje ontsnapt en door de buurman opgegeten. De buurvrouw heeft gezien hoe hij hem slachtte.” Verschrikt mompel ik iets van ‘Echt?’ “Ja ik vind het ook niet zo netjes, maar goed.”

De kippen lijken een redelijk vrij leven te leiden in de sprookjestuin van Tinkebell. “Er is een groot verschil in hoe mensen huisdieren houden,” zegt Tinkebell. “Ik heb kippen omdat ik veel eten overhoud. Dat geef ik aan de kippen, die maken er weer nieuw eten van: eieren. En die eet ik wel op of geef ik weg. Ik heb hiervoor nog nooit kippen gehad, maar doordat ik ze nu heb zie ik ook wat hun natuurlijke gedrag is. Daardoor besef ik des te meer hoe onnatuurlijk zo’n legbatterij of het fokken van kippen is.” Over het konijn, dat van een opmerkelijke omvang is en in een kooi van een paar vierkante meter leeft, zegt ze verder niets.

 kipsterkip


“Mijn advies aan de wereld? Stop met kinderen krijgen.”

Zou iemand als Tinkebell ook wel eens ontmoedigd worden? Wanneer ik het haar voorleg, antwoordt ze zonder na te denken. “Nee.” En dan nogmaals: “Nee. Er zijn natuurlijk zoveel dingen die mensen verkeerd doen, dus je kan ook niet alles verhelpen. Maar ik geloof zeker dat je als persoon de wereld kan veranderen. In hoeverre? Helemaal.”
Ze denk een seconde na en zegt dan: “Het is vergelijkbaar met een steentje dat je in het water gooit, waar zich kringetjes omheen vormen. Het water is erdoor veranderd. Misschien wordt het wel onzichtbaar, maar dat betekent niet dat het er niet is. Niet alles is meetbaar.”
Ik vraag haar of ze ook denkt dat het de taak is van ieder mens om de wereld te veranderen. “Ja. Als iedereen iets zou doen zouden er geen problemen bestaan. Daar geloof ik absoluut in.”
Een mooie gedachte, maar misschien ook een beetje naïef. Ik ben er zelf nog niet zo zeker van. Wanneer ik mijn twijfels aan Tinkebell voorleg, geeft ze toe dat het inderdaad misschien niet zo eenvoudig ligt.

“Het slaat natuurlijk wel een beetje dood. Omdat er zoveel aan de hand is. En door het internet word je steeds weer geattendeerd op wat er allemaal gebeurt. Er is zoveel te horen en te zien, dat er een soort van verstijving ontstaat. Maar toch geloof ik dat alles absoluut invloed heeft.”

Misschien heeft ze dan een goed advies, voor degenen die niet weten waar ze moeten beginnen. Wat zou zij andere mensen het liefst bijbrengen? “Stop met kinderen krijgen. We zijn met teveel. De aarde kan ons niet meer aan.” Vindt ze het echt een reële oplossing om iedereen te dwingen geen kinderen meer te krijgen? “Nou, nee. Het gaat tegen onze menselijkheid in dus het zal niet gaan gebeuren.” Ze denkt na. “Een wereldwijde 1-kindswet zou het probleem verhelpen. Maar nogmaals, dat is niet realistisch. Binnen nu en veertig jaar zullen we wel met een voedseltekort kampen en zullen mensen vanzelf dood gaan. En dat zal niet in een keer gebeuren. Er zal eerst nog veel meer onrust ontstaan; oorlogen, meer vluchtelingen.”


“Ik houd erg van de Chinese politiek. Maar daar maak ik geen vrienden mee.”

Zelfontplooiing wint inmiddels terrein van het gemeenschappelijke belang in het Westen. En ik vraag me af of dit een oorzaak is voor een deel van onze wereldproblemen. Is onze maatschappij te individualistisch geworden om met problemen als overbevolking of de vluchtelingencrisis om te gaan?
“Het een hoeft het ander niet uit te sluiten,” vindt Tinkebell. “Ik denk dat de gemeenschap wel belangrijker is en hoort te zijn. Maar dat is geen populaire mening. Ik houd bijvoorbeeld erg van de Chinese politiek en hoe zij hun land hebben ingericht. Ook daar maak ik geen vrienden mee,” glimlacht ze. “Ideaal is natuurlijk wanneer er wel ruimte is voor individualisme. Maar wanneer de gemeenschap onbelangrijk wordt, is het al snel afgelopen. We zijn niet voor niets een groepsdier. Het is alleen een erg grote groep, dus is het moeilijk communiceren.”

Voor haar meest recente project reisde Tinkebell naar Afghanistan om een jonge Afghaanse vrouw te helpen bij de zoektocht naar haar vader. De familie woonde al twintig jaar in Nederland, wanneer de vader plotseling uitgezet werd volgens de 1F-regelig.

tinkebell.inKabul

“Wat ik uiteindelijk natuurlijk hoop is dat de politiek veranderd door mijn films. Ik denk ook wel dat dat mogelijk is. Maar de politiek is iets heel complex. Daarnaast speelt dit verhaal zich deels af binnen de geheime dienst van Afghanistan en zijn er veel risico’s aan verbonden.”

We nemen nog een slok van onze appelsap en Tinkebell geeft een van haar katten een aai. Het door struiken en bomen beschutte stukje land met de handvol boerderijdieren is een soort oase. Alleen de grote vliegtuigen die soms overvliegen herinneren aan de wereld erbuiten. En zo’n plek zal je vast ook nodig hebben, als je je brein constant breekt over wereldproblematiek. Want hoe je het ook bekijkt, vanuit een veilige positie is het altijd makkelijker om een mening te hebben over ernstige onderwerpen.
Hoeveel we kunnen bereiken in de rest van de wereld (waar het echt telt), door kleine aanpassingen te doen in ons eigen leven of een groter ‘voorbeeld’ te geven zoals jezelf te steriliseren is een vraag die voor mij nog niet helemaal beantwoord is.
Maar hoe het ook zij, wanneer ik ben vertrokken uit haar huis – en ze me nog een keer op het hart heeft gedrukt om de locatie hiervan met niemand te delen – voel ik me een hele tijd onbestemd. Want hoe kan je nog gewoon doorgaan met je dag als je opeens zo bewust bent van alle problemen in de wereld. Het is inderdaad waar wat Tinkebell zei: het zou nu makkelijk zijn om haar af te doen als aandachtsgek zodat je zelf rustig je ‘normale’ leven verder kan leven. Veel moeilijker is het om al de wereldproblemen onder ogen te komen, waar je zelf misschien ook schuldig aan bent. Maar vooruitgang begint met conflict.
We willen ons allemaal goed voelen en als we ons écht bewust zijn van het feit dat ons gedrag een hoop anderen potentieel heel ongelukkig maakt, worden we daar hopelijk zelf ook ongelukkig van. Hoe belangrijk zelfontplooiing ook is, een verlicht mens zal je ook nooit worden als je de gemeenschap vergeet.

Gepubliceerd door online magazine Kanvaz – originele publicatie 

Foto’s Copyright TINKEBELL. – Courtesy TORCH Gallery Amsterdam www.torchgallery.com

Advertisements