Andy Moor: “Muziek spelen bij een film is een gevaarlijke onderneming.”

Veel gasten zijn al naar huis. Nog een enkele film beleeft zijn laatste vertoning. Maar in De Brakke Grond komt er nog een filmmaker naar zijn première en slepen muzikanten koffers met instrumenten het plein over. Op de laatste dag van het festival staan hier nog twee bijzondere vertoningen geprogrammeerd. Als onderdeel van het themaprogramma The Quiet Eye worden in samenwerking met CineSonic twee ‘cineconcerten’ georganiseerd; een meditatieve ervaring op de luie zondag.

Andy Moor zal vanmiddag samen met Yannis Kyriakides de film South to North van Antoine Boutet – met beelden van de aanleg van een immens wateromleidingsproject in China – live voorzien van muzikale begeleiding. Moor speelt gitaar, zit in de band The Ex en is afkomstig uit de krakers-punkscene; Kyriakides is (klassiek) componist en componeert bij de film een elektronische soundscape.
Hoe zijn deze twee vanuit zulke verschillende disciplines samengekomen? ‘Yannis is een gefrustreerde punker en ik ben een gefrustreerde componist’, legt Moor lachend uit. ‘Nee, nee, zo zit het niet exact. Yannis heeft een brede interesse in veel verschillende soorten muziek. Zo vindt hij wat ik doe met The Ex ook heel leuk. Maar wat ons eigenlijk het meest heeft gebonden is de gedeelde liefde voor Griekse muziek uit de jaren dertig. Rembetika. Ken je Rembetika?’
Hij pauzeert even om op een antwoord te wachten, maar lijkt al aan te voelen dat het ontkennend zal zijn. Met een duidelijke twinkeling in zijn ogen gaat hij verder: ‘Rembetika is een enorme collectie van prachtige muziek. De muziekstijl is ontstaan toen Griekse vluchtelingen terugkeerden uit Turkije en zich weer vestigden in Griekenland. Velen van hun waren straatarm en ze leden onder ziektes als tuberculose. Naast dit lijden waren hasj en heroïne brandstof voor hun muziek. Het is donkere, dreunende muziek. Een soort blues.’
Hoe geef je vorm aan zo’n live compositie, hoe pas je de muziek bij de beelden? ‘De soundtrack voor de film bestaat eigenlijk uit drie lagen. Je hebt de soundscape van Yannis en mijn gitaarspel. Maar daarnaast verwerkt Yannis mijn gitaarspel ook weer live in de soundscape. De soundscape staat vast. Het gitaarspel en de vervorming daarvan zorgen voor een soort live metamorfose van de muziek.’
‘Eigenlijk was de originele film al ge-edit op onze muziek,’ vervolgt Andy. ‘Antoine heeft een bijzonder werkwijze. Hij gebruikt namelijk altijd muziek om zijn films op te editen; het ritme, de manier waarop beelden in elkaar overlopen. Wanneer de edit klaar is, gooit hij de muziek weer weg.’ Moor lacht: ‘Maar in dit geval kon hij dat niet.’

Mellow

Er loopt een man van achter ons het café binnen en iemand roept hem vanaf de bar. Moor draait zijn hoofd om. ‘He, daar is Antoine. Hij is zo enorm mellow.’ Het klopt. Boutet loopt met trage passen richting de bar en wanneer zijn blik die van Moor ontmoet, krullen zijn lippen in een relaxte glimlach.
‘Weet je hoe ik Antoine ooit ontmoette?’ vraagt Moor. ‘Er is een experimentele muziekclub in Parijs waar ik wel eens speelde: Les Instants Chavirés, ofwel de gekapseisde tijd. Antoine woonde naast die club en steeds wanneer ik daar een show had kwam hij langs en kocht een plaat, waarop hij dan zijn films monteerde.’
‘Al de stukken die we vandaag spelen zijn bestaande stukken van onze plaat. Antoine maakte een selectie en wij voegden daar soms weer iets bij. Misschien is het dus meer een selectie dan een compositie te noemen. Maar het is zeker elke keer dat we spelen iets anders, sommige gedeeltes zijn ook geïmproviseerd. Het lijkt me mooi om een tour te doen met deze film en te zien hoe de voorstelling zich met elke keer ontwikkelt.’
Wat was voor de muzikanten de grootste uitdaging van deze live compositie? ‘Ik vind het best een gevaarlijke onderneming. Ook van Antoine vind ik het dapper. Regisseurs zijn control freaks, dat is ook hun taak. En nu geeft hij toch een deel van de regie uit handen. Muziek kan de manier waarop je een film beleeft ontzettend beïnvloeden. Vooral bij documentaire. Enerzijds wil je de zogenaamde ‘waarheid’ overbrengen, anderzijds speel je met muziek in op emotie en sentiment.’
‘Daarnaast spelen we ook op een andere manier voorzichtiger. We zitten in het donker en ik schijn soms bij met een zaklamp. Normaal speel ik veel vrijer en kijk ik natuurlijk niet naar een scherm maar naar het publiek. Maar ik hoop dat het publiek in dit geval ook naar het scherm kijkt en niet naar mij.’

Ervaring kleuren

‘Maar om terug te komen op het eerste,’ vervolgt Andy. ‘Ik zag bijvoorbeeld deze week de documentaire waarin een interview met de voormalige president van Uruguay, José Alberto Mujica, de rode draad vormt (Delicate Balance, A.L.). Het is echt een geweldig interview met hem. Hij zegt prachtige dingen over menselijke waarden en zijn woorden worden ondersteund door de mooiste beelden van over de hele wereld. Maar dan die muziek… Die was echt too much. Het dwong me in een emotionele staat. Maar dit was wel leerzaam en ik besefte me dat muziek mijn ervaring ontzettend kan kleuren. Op het einde heb ik gewoon mijn oren dicht gedaan.’

Hij legt zijn handen op zijn oren ter demonstratie en fronst. ‘Om het op zijn Engels te zeggen: they were trying to pull your heartstrings. Vertel je het me asjeblieft als wij te ver gaan?’

Gepubliceerd in de IDFA dagkrant 2016.

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s