Dit land is de ideale proeftuin

Gepubliceerd in NRC, 08/06/2017

Bedrijf oprichten? Word digitaal burger van Estland

Digitaal burgerschap in Estland

Sinds 2014 kun je je in Estland registreren als digitaal burger en met een paar kliks een bedrijf oprichten. Een uitkomst voor innovatieve ondernemers en digitale nomaden.

Illustratie iStock, Bewerking Studio NRC

Het is het land met de meeste topmodellen per inwoner, onderdeel van de Baltische Staten en het geboorteland van videochatdienst Skype. Zover komen zijn studenten meestal met het identificeren van Estland, vertelt Chris Polmans, Estlandexpert en gastdocent aan de Fontys Hogeschool. „En twee van deze beweringen zijn niet eens waar”, voegt hij eraan toe. „Estland verschilt in taal en geschiedenis evenveel van Letland en Litouwen als Nederland van Perzië, en Skype is een Zweeds bedrijf, in Estland opgericht.”

Toch is juist dat laatste kenmerkend voor het land. Sinds 2014 trekt Estland namelijk internationale start-ups aan via een zogeheten e-residency programma: je kunt, zonder enig fysiek contact met het land te hebben, digitaal burger van Estland worden. Iedere digitale burger ontvangt een speciale kaart die geldt als digitaal identificatiemiddel. Met de kaart kunnen allerlei zaken online geregeld worden, van stemmen tot bankzaken tot een check van je medische dossier. „Je kunt het vergelijken met een vergevorderde versie van de DigiD”, zegt Polmans. „Eentje waar Nederland een voorbeeld aan zou kunnen nemen.”

Plichten en privileges

De digitale identiteit geeft je alle rechten, plichten en privileges die bij het Estse burgerschap horen – zo ook het opzetten van een bedrijf. Digitaal burger ben je na een paar screenings en een bezoek aan de ambassade in jouw land. Een bedrijf registreren kan online en kost 180 euro. Sinds vorige maand is het, dankzij een samenwerking met een Fins fintechbedrijf, zelfs niet nodig naar Estland af te reizen om er een bankrekening te openen.

Inmiddels staan er 3.070 bedrijven en meer dan 20.000 e-residents uit 138 verschillende landen geregistreerd in Estland. Het programma past in de cultuur van locatieonafhankelijk ondernemen, en de immer groeiende groep digitale nomaden.

Maar digitaal burgerschap biedt ook een uitkomst voor ondernemers die tegengehouden worden door politiek beleid of bureaucratie in eigen land. Zoals Britten, die hun bedrijf graag in de Europese Unie willen houden. Na het Brexit-referendum zijn de Britse aanmeldingen verdubbeld en er is zelfs een speciale website opgericht voor Britten, die linkt naar het aanmeldproces: howtostayin.eu,

Maar waarom zou je als Nederlandse ondernemer juist voor Estland kiezen? Volgens Polmans is Estland „een ideale proeftuin voor internationale start-ups”. Er is ruimte voor innovatie: met een bevolking van 1,3 miljoen mensen durft men dingen „gewoon uit te proberen”.

Estland is daarnaast digitaal vergevorderd, zo is de gehele Estse digitale infrastructuur (regering, regelgeving, systemen en burgers) opgeslagen in de cloud. De belastingen zijn voordelig en de bevolking is er relatief hoogopgeleid en spreekt goed Engels. Economisch concurreert het land met de rest van Europa, maar de lonen liggen veel lager.

De facultatieve colleges die Polmans geeft aan de Fontys Hogeschool worden goed bezocht. Aan het einde van elk semester neemt hij zijn studenten mee op excursie naar de Estse hoofdstad Tallinn. Want hoewel je als digitaal burger in principe niet veel te maken hoeft te hebben met de Esten, besteden veel ondernemers door de gunstige lonen en competente arbeidskrachten een deel van hun werk toch uit in Estland.

Andere zakelijke mindset

Voor vertrek bereidt Polmans zijn studenten er wel op voor dat de communicatie en zakelijke mindset anders zijn dan we dat in Nederland gewend zijn. „We moeten niet vergeten dat het land sinds 1217, met een uitzondering van de periode tussen de wereldoorlogen, altijd bezet en onderdrukt is geweest. Onder de Russen werd elke Est die maar iets van bedrijfsnijverheid vertoonde per direct naar Siberië afgevoerd.”

Maar wanneer je eenmaal tot de Est weet door te dringen, ben je volgens Polmans een eerlijke en hardwerkende vriend rijker. Hoe je dat doet? Polmans: „Heb geduld en durf stiltes te laten vallen, zodat de ander ruimte krijgt om te spreken.”

 

‘IK ZIE HET ALS ONDERDEEL VAN EEN CONCURRENTIESTRIJD’

19141948_10155518220694430_100874286_n

Thijs van der Haak (39) staat aan het roer van Berlin Nutraceuticals, een bedrijf dat biologische voedingssupplementen en thee verkoopt, waaronder producten die uiteindelijk als alternatief moeten dienen voor Ritalin. Berlin Nutraceuticals is gevestigd in Estland en ook de boekhouding is uitbesteed aan een Ests bedrijf.

Naast het gemak en de lage kosten zegt Van der Haak gekozen te hebben voor digitaal burgerschap vanwege de noviteit. „Ik vind wat Estland nu doet goed passen in de digitalisering van onze samenleving. Ik kan me een toekomst voorstellen waar landen steeds meer moeten concurreren om bedrijven aan te trekken. De mogelijkheden die Estland nu biedt, zie ik als een ingrediënt in deze concurrentiestrijd, net zoals je kunt concurreren met vennootschapsbelasting, faciliteiten voor werknemers of goede logistiek.”

 

‘JE KUNT ER SNEL ZAKENDOEN, ZONDER BUREAUCRATIE’

19198288_10155518221989430_1705811840_n

Arthur Dallau (37) organiseerde de afgelopen jaren inspiratiereizen naar Estland voor Nederlandse bedrijven en overheidsinstanties. Hij is al sinds 2013 ‘fan’ van E-stonia, zoals de Esten het noemen, en heeft het idee van e-residency volwassen zien worden. Dallau: „De wereld telt steeds meer digitale nomaden en Estland geeft hun de kans op een normaal leven. Binnen enkele minuten kun je een bedrijf starten en een bankrekening aanvragen om direct zaken te doen binnen de EU, zonder enige vorm van bureaucratie.”

Het concept van digitaal burgerschap helpt Estland extra inkomsten te genereren en zichzelf op de kaart te zetten als innovatief land, denkt Dallau. „Deze vorm van identiteit wordt door de EU al omarmd voor de toekomst. Ik denk ook dat het bijvoorbeeld vluchtelingen hun bestaansrecht terug zou kunnen geven.”

https://www.nrc.nl/nieuws/2017/06/08/dit-land-is-de-ideale-proeftuin-10972681-a1562059

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s